ZARZEWIE – Feliks Falk

Zarzewie to autorski cykl spotkań z polską kinematografią, który ma zachęcić do bliższego przyjrzenia się twórczości ważnych polskich reżyserów i reżyserek. 

Spotkania są połączeniem pokazu wczesnego dorobku artystycznego – etiudy filmowej lub krótkiego metrażu – z dojrzałą twórczością– filmem pełnometrażowym. 

Punktem wyjściowym są dla nas młodzieńcze prace filmowe. To one często są najszczerszymi przejawami twórczej ekspresji, niezdominowanej przez zasady rynku, wolnej od konwenansów i presji finansowej. W nich szukamy zarzewia charakterystycznego stylu artysty lub artystki.

Następnie oglądamy wybrany film pełnometrażowy. Zestawienie to jest przestrzenią dialogu między wczesną a dojrzałą twórczością. Pozwala dostrzec tropy, którymi można podążać, analizując pełną filmografię. 

Spotkania są również okazją, aby zapoznać się z mniej znaną częścią dorobku ważnych postaci polskiej kinematografii.

Za koncepcję spotkań, wybór filmów oraz wskazanie tropów, odpowiadają miłośnicy i miłośniczki kina. 

Spotkania odbywają się będą w przestrzeni udostępnionej przez Fundację Krakowska 34 – oddolne minicentrum kulturalne, działające w dawnym pustostanie na krakowskim Kazimierzu. Cykl spotkań z polską kinematografią ma formułę zapłać, ile chcesz. Przychód z dobrowolnych datków zebranych w trakcie spotkania przekazujemy na realizację celów statutowych fundacji, o których możecie przeczytać na jej stronie www.k34.pl.


Feliks Falk

21.02.2024, godz. 20:00, Krakowska 34/5

ETIUDA: Siła przebicia

Historia młodego dziennikarza, który usiłuje wydrukować swój tekst. Ponieważ jednak nie realizuje w nim zamówienia redakcji na artykuł optymistyczny, staje przed wyborem: wprowadzić zmiany i ulec presji zwierzchników bądź pozostać przy własnym, autentycznym obrazie opisywanego przedsiębiorstwa i schować tekst do szuflady.

FILM PEŁNOMETRAŻOWY: Idol

Jest rok 1969. Tomek Sołtan zamierza napisać artykuł o zmarłym na emigracji polskim pisarzu, Piotrze Kortonie. Gdy redakcja odmawia, dziennikarz kontynuuje zbieranie materiałów na własną rękę, wchodząc w jego środowisko i coraz bardziej się do niego upodabniając.

Falk stosuje więc rozwiązanie typowe dla ówczesnego dokumentu. Siła przebicia pokazuje dobitnie, jak bardzo „kino moralnego niepokoju”, które już za moment zacznie współtworzyć Falk, wyrastało z dokumentu, z bacznej obserwacji rzeczywistości, jak bardzo zanurzone było w „tu i teraz” [D. Dabert, Kino moralnego niepokoju. Wokół wybranych problemów poetyki i etyki, Poznań 2003, s. 35 – dostępne pod odtwarzaczem filmu na filmiepolskim].

Kino to wykreowało bohatera, z którego pozycji dokonywało analizy rzeczywistości. Rozpatrywano więc perspektywę indywidualną, przypadki jednostkowe. Twórcy nurtu ukazywali naruszenie wewnętrznego systemu wartości, co umożliwiało postaciom działania niezgodne z zasadami. Pokazywali, jak nieoczekiwanie, prawie niezauważalnie rodzą się postawy negatywne. (D. Dabert, Kino moralnego niepokoju. Wokół wybranych problemów poetyki i etyki, Poznań 2003, s. 35).

Prezentowana etiuda pokazuje, z czego wyrastało kino moralnego niepokoju, a Idol jest późnym przykładem realizacji tego nurtu (dla którego Falk był jedną z ważniejszych postaci). W obu filmach tematyzuje się rozwój kariery i metody, z jakich bohaterowie korzystają, by osiągnąć sukces – ucieczkę od konformizmu, ale a) w stronę nieprzejednania i niedopasowania do oczekiwań, stanowczego sprzeciwu wobec “prześlizgiwania się”, lecz bez własnej inicjatywy, jak u bohatera Siły przebicia, bądź b) w stronę radykalnego brnięcia pod prąd, tworzenia własnej-cudzej (bo skupionej na naśladownictwie) legendy, rezygnacji z prostego wyboru między podporządkowaniem się a sprzeciwem, jak u Tomasza Sołtana z Idola. W obu filmach bohaterem jest intelektualista, dziennikarz, osoba patrząca na swój zawód ideowo, która musi się mierzyć ze strukturami, nie przystając do nich. Falk konsekwentnie buduje wizerunek swych postaci na podstawie ich relacji z innymi.